Chinese horoscoop

Chinese sterrenbeelden

De Chinese dierenriem, in China bekend onder de naam Sheng Xiao (letterlijk ‘geboorte tijdstip’), is een concept waarin ieder jaartal wordt verbonden aan een dier en de specifieke karakteristieken van dit dier. De Chinese dierenriem toont voor een deel gelijkenis met het westerse sterrenbeeld: beiden zijn gebaseerd op een 12-jarige cyclus en worden geheel of gedeeltelijk geassocieerd met verschillende dieren. De verschillen tussen beiden zijn echter groter dan de overeenkomen. De dierenriem draait om een cyclus van 12 jaren in plaats van maanden terwijl het sterrenbeeld naast dieren ook mensen en zelfs een object (de weegschaal) kenmerkt.

Origine

De Chinese dierenriem is verbonden aan de Chinese maankalender en gebruikt de volgende dierentekens: rat/muis, os, tijger, konijn, draak, slang, paard, ram/geit/schaap, aap, haan, hond en varken. Hoewel de tekens in de Chinese zodiak in tegenstelling tot het sterrenbeeld niet kunnen worden gelinkt aan astrologische verschijnselen, zijn deze wel degelijk verbonden aan de astronomie. De tijdsindeling is namelijk vastgesteld aan de hand van de Ji, een periode van twaalf jaar en een afgeleide van de twaalf uren die in een dagdeel gaan en de 12 maanden in een jaar. Overigens beslaat de grootste cyclus binnen de Chinese dierenriem 60 jaar (vijf maal 12 jaar) waarbij iedere cyclus van twaalf jaar is verbonden aan een van de vijf elementen (Wu xing) – hout, vuur, aarde, metaal en water – die ieder weer hun eigen eigenschappen of ‘invloed’ hebben op het menselijke leven.

Het verbinden van dieren aan de jaren in een Ji is ontstaan ten tijde van de Han dynastie. Het verbinden van dierentekens aan de verschillende jaren kon namelijk worden gebruikt als een systeem voor het tellen van jaren, maar ook van uren (een Chinees uur is gelijk aan twee uren bij ons), seizoenen en zelfs aan richtingen (net als een uur op de klok bij ons een bepaalde richting symboliseert). De Christelijke of Gregoriaanse kalender was namelijk niet bekend in China en bovendien geen noodzaak.

12 dierentekens

Over het ontstaan van de 12 diertekens in de Chinese dierenriem bestaan vele verhalen. De Chinezen geloven echter dat de jaren zoals ze worden vertegenwoordigd door de verschillende dieren een effect hebben op het karakter van een persoon. Velen geloven dat het geboortejaar de enige invloed is op persoonlijkheid en karakter. Echter, omdat de dierentekens ook zijn verbonden aan de maanden in een jaar (de ‘innerlijke’ dieren) en de Chinese uren in een dag (de ‘geheime’ dieren) kan het tijdstip van geboorte samenvallen met het konijn, het paard en bijvoorbeeld de os waarbij alle tekens ieder hun eigen invloed uitoefenen op het persoonlijke karakter.

Bijgeloof

De cyclus van de dierenriem beslaat twaalf jaar wat betekend dat een persoon iedere twaalf jaar zijn geboorte teken tegenkomt. Volgens de Chinese kalender begint het jaar met het aanbreken van de lente, een moment dat wordt gemarkeerd door het Chinese Nieuwjaar. Het is daarom dit moment welke de overgang van het ene op het andere jaar en daarmee die van het ene naar het andere dier markeert.

Het jaar waarop iemand zijn dierenteken uit de dierenriem ontmoet kan in potentie uitlopen op een drama. In China geloofd men namelijk dat het geboortejaar een krenking kan betekenen van een mysterieuze kracht die de Chinezen ‘Taisui’ noemen en die het vermogen heeft iemands lot te bepalen. De beste manier om ongeluk of tegenslag te voorkomen is door het dragen van rode kleding, rode hangertjes of andere roodkleurige objecten die het liefst door iemand ander dan hem of haar zelf is aangeschaft, omdat de kracht die hiervan uit gaat anders ernstig verminderd is.

Ontstaand legende

Er bestaat een bekend verhaal dat iedereen in China kent over het ontstaan van de Chinese dierenriem. Zo was er eens een tijd dat de Jade keizer met het idee kwam om ieder jaar te verbinden aan een dier om het gemakkelijker te maken voor mensen om de jaarlijkse cyclus te onthouden. Hij hield daarom een bijeenkomst met alle dieren om 12 van hen uit te kiezen als de dierenriem karakters.

Destijds waren de kat en de muis (het Chinese woord voor muis en rat is gelijk) nog goede vrienden en waren zeer enthousiast over de bijeenkomst. Ze besloten dan ook vroeg te vertrekken. De kat was echter een slaapkop en werd zelden voor het middaguur wakker. Hij vroeg de muis daarom hem die dag vroeg te wekken. De muis, slim als hij was, vertrok echter zonder de kat te wekken in zijn eentje naar de ontmoeting. Op het moment dat de kat wakker werd was het echter al na twaalven en te laat om nog te gaan. Vanaf dat moment zwoer de kat voor altijd de muis als zijn grootste vijand.

Een ander verhaal gaat over de kat, de muis en de os. Allen waren van plan vroeg op de bijeenkomst van de Jade keizer te arriveren. Probleem was echter dat om de bestemming te bereiken, een brede rivier overgestoken diende te worden en de kat en de muis beiden zeer matige zwemmers waren. Beiden waren echter wel zeer kien en besloten de altijd goed gemutste os te vragen om een lift over het water op zijn rug. De os stemde toe waarop midden in de rivier de muis de kat in het water duwde. Eenmaal aangekomen op de bestemming sprong de muis snel van de rug van de os om als eerste aan te komen en de eerste plaats te bemachtigen in de dierenriem. De os was een harde werker en een ‘early riser’ en werd toch nog verdienstelijk tweede voor de andere dieren. De kat was echter te laat en greep mis in de race voor een plaats in de Chinese dierenriem.

Meer ontstaanslogica

Naast de vele ontstaans verhalen van de Chinese dierenriem is er ook nog de logica gebaseerd op de cyclus van 12. Een traditioneel Chinees uur beslaat 2 uren en kan op die manier worden verbonden aan een dierentekens.

Rat: 11.00~01.00 (zi shi) – de periode waarin ratten actief op zoek gaan naar voedsel.
Os: 01.00~03.00 (chou shi) – de tijd waarin ossen (koeien) beginnen met herkauwen.
Tijger: 03.00~05.00 (yin shi) – het uur waarop tijgers op zoek gaan naar prooi en hun grote krachten tentoon spreiden.
Konijn: 05.00~07.00 (mao shi) – volgens een oude legende is dit de tijd waarop het Jade konijn op de maan zijn kruiden aan het stampen was.
Draak: 07.00~09.00 (chen shi) – de Chinezen geloofden dat draken op dit tijdstip door de lucht vlogen en regen veroorzaakten.
Slang: 09.00~11.00 (si shi) – het moment dat de slangen hun hol verlaten.
Paard: 11.00~13.00 (wu shi) – het moment waarop de zon zijn hoogste punt bereikt en andere dieren gaan rusten; het paard is echter nog steeds actief en vol energie.
Geit: 13.00~15.00 (wei shi) – men dacht dat het schaap dat op dit moment gras ging eten sterker zou worden.
Aap: 15.00~17.00 (shen shi) – de apen komen tot leven.
Haan: 17.00~19.00 (you shi) – het wordt donker en de haan gaat terug naar zijn stok.
Hond: 19.00~21.00 (shu shi) – de hond begint met zijn voornaamste taak van het beschermen van de toegang.
Varken: 21.00~23.00 (hai shi) – alles is rustig en de varkens liggen in diepe slaap.